Gröden / Val Gardena
Dolomietendal van de Sellaronda
Adres
Grödnertal, Südtirol
GPS
46.56, 11.67
Gröden is een van de bekendste Dolomietendalen en onderdeel van de beroemde skironde Sellaronda rond het Sella-massief. Boven het dal verheffen zich de Langkofel en de markante hoogvlakte van de Seceda. Gröden is tegelijk centrum van de Ladinische cultuur en van een eeuwenoude houtsnijkunst.
Hoogtepunten
- Onderdeel van de Sellaronda-skironde
- Seceda en Langkofel als decor
- Ladinische cultuur en houtsnijwerk
- UNESCO-werelderfgoed Dolomieten
Goed om te weten
| Dal | Grödnertal, Zuid-Tirol |
| Ski | Sellaronda / Dolomiti Superski |
| Decor | Seceda, Langkofel |
| Cultuur | Ladinisch, houtsnijkunst |
Praktisch
Bereikbaarheid: Met de auto of bus het dal in (Ortisei/St. Ulrich); trein tot Bozen/Brixen.
Beste reistijd: Skiën december tot april; wandelen juni tot oktober.
Kosten: Bergbanen tegen betaling (actuele info checken).
Veiligheid: In de winter lawinesituatie; klettersteige alleen met set.
Tips:
- Seceda-opvaart voor het klassieke Dolomietenuitzicht
Achtergrond & geschiedenis
Het Grödental, in het Ladinisch Gherdëina en in het Italiaans Val Gardena, is een van de kernstukken van de Ladinische cultuur in de Dolomieten. In de dorpen Wolkenstein, St. Christina en St. Ulrich wordt tot op heden Ladinisch gesproken, die ouderwetse Romaanse taal die uit het Latijn van de Romeinse tijd voortkwam en zich in de afgelegen dalen over de eeuwen heen heeft behouden. Naast deze taal tekent vooral één ambacht de regio: het houtsnijwerk. Sinds de 17e eeuw maken de inwoners van Gröden kerststalfiguren, heiligenbeelden en speelgoed, dat ooit door venters de hele wereld over werd gedragen.
Omlijst wordt het dal door enkele van de mooiste Dolomietentoppen, waaronder de massieve Langkofel en de gekloofde Puezgroep, waarvan de bleke rotstorens uit versteende riffen van een oerzee bestaan. Over de omliggende passen als het Grödner Joch en het Sellajoch voeren oude verbindingen naar de naburige dalen, die tegenwoordig deel uitmaken van de beroemde Dolomietenronde. De oude traditie van het houtsnijwerk leeft tot op heden in talrijke werkplaatsen voort, en in St. Ulrich herinnert een eigen museum aan de Ladinische geschiedenis, taal en volkskunst. In de winter verbinden de liften van het skigebied het dal met de beroemde Sellaronda, die skironde die in één enkele dag rond het machtige Sella-massief voert. Zo verbindt zich in het Grödental een zeldzame talige en culturele eigenheid met een bergdecor dat tot het werelderfgoed van de natuur behoort en de regio haar onmiskenbare karakter geeft.
Voor een geslaagd uitje: onze gidsen en uitrustingstips voor deze bestemming:
